महिलाओं में रजोनिवृत्ति पूर्व होने वाली समस्याओं पर योग का प्रभाव (Effect of Yoga on Premenopausal Problems In Women)
Srinkhala Ek Sodhparak Vaicharik Patrika ( P: ISSN NO.: 2321-290X RNI : UPBIL/2013/55327 VOL-8* ISSUE-3* November- 2020 E: ISSN NO.: 2349-980X) Paper Submission: 15/11/2020, Date of Acceptance: 26/11/2020, Date of Publication: 27/11/2020 Abstract साधना दौनेरिया विभागाध्यक्षा, योग विभाग, बरकतउल्ला विश्वविद्यालय, भोपाल, मध्य प्रदेश, भारत सुधा राजावत शोधार्थी, योग विभाग, बरकतउल्ला विश्वविद्यालय, भोपाल, मध्य प्रदेश, भारत प्रस्तुत शा ेध पत्र का मुख्य उद्देश्य “महिलाओं में रजा ेनिवृत्ति प ूर्व होने वाली समस्याआ ें पर या ेग का सकारात्मक प्रभाव पड़ सकता ह ै”। इस पायलट अध्ययन में प ूर्व पश्चात द्वि समूह अभिकल्प का प्रयोग करते ह ुए प्रासंगिक प्रतिचयन विधि द्वारा 40 से 50 वर्ष के 40 प्रया ेज्या ें का चयन किया गया। प्रस्तुत अध्य्यन में प्रया ेगात्मक समूह (छ-20) प्रयोज्या ें को 8 सप्ताह तक प्रतिदिन एक घंटा चयनित या ैगिक क्रियाओं का अभ्यास कराया गया एव ं नियंत्रित समूह (छ-20) प्रया ेज्या ें को र्कोइ अभ्यास नहीं कराया गया। आँकड़ा ें के परीक्षण के लिए र...